Welkom bij www.westhoek.net
episode synopsis periode



Het concept Welkom. Een nieuwe wereld zal nu voor je opengaan. Die van het verleden. Vooraleer je onder te dompelen in de tabloids van de geschiedenis, vertel ik je graag wat meer over mijn drijfveren en ambities. Het komt er eigenlijk op neer dat ik wil vertellen over ons verleden.
De Roots van de Westhoek Het leven in de Westhoek en in onze streken veel duizenden jaren geleden. De eerste boeren, de Kelten, de Saksen, de Oude Belgen. De herkomst van onze hedendaags gebruiken. Godsdienst, gebruiken en verafgoding bij onze voorouders. We vangen aan rond -10.000 en eindigen met de komst van de Romeinen. -10000 tot -57
De Romeinen in de Gallische Westhoek Caesar en de Romeinen vallen Gallië binnen. De Morini van de Westhoek laten zich niet zomaar kennen. De Westkust en de Westhoek tijdens de periode van de Romeinen. Het eerste wegennet en de Franken die stilaan oprukken vanuit het oosten. -57 tot 600
De Eerste Ijpersche Cronicke Historie ofte Beschrijving der vermaerde Stadt van Ijpre. Hoofdstadt van Westvlaender Beginnende van den aldereersten oorspronk, der vermaerde stadt Ijper. Die haeren aldereersten oorspronk heeft genomen 302 jaeren naer de diluvie ofte sondtvloed. -2000 tot -80
Water in de Westhoek Water in de Westhoek: tussen de 4000 en 3000 jaar geleden. Veel van onze Westhoek plaatsnamen vinden er hun oorsprong. Indo-Europeanen vestigen zich over heel Europa en vormen het levende bewijs dat de hele streek rond en ten noorden van de Ijzer bevolkt werd. -2000 tot -1000
Het geheimzinnige verleden van Belgis Rond 1540 concentreert Gentenaar Marcus van Vaernewyck zich op de kronieken van een aantal obscure kroniekschrijvers om zijn illustere Historie van Belgis neer te schrijven.Zuivere fantasie vinden ze in de 19de eeuw, maar hier en daar priemt een glimp van waarheid door de huid van zijn teksten. Onze oudste geschiedenis zoals u die nog niet gelezen hebt. -1153 tot -56
De Wonderjaren van Wervik Wervik stond 2000 jaar geleden aangetekend als Viroviacum of als Virovinum op de fameuze Peutingerkaart en in een Romeinse reisgids. Archeologische opgravingen bewijzen uitvoerig dat de Romeinen hier op deze plaats aan de Leie hebben gewoond. . Samen met priester-schrijver René Defrancq ga ik op zoek naar de herkomst van de naam en het verste verleden van Wervik! voor 1127
Het Ontstaan van Nieuwpoort Er is nog geen sprake van Nieuwpoort als de Romeinen binnenvallen. Maar Cuetewyc en de Onie rivier zijn een bruisende havenstad. De inham van Diksmuide via Pervijze tot Nieuwpoort vormt de ideale uitvalsbasis voor de Romeinen om Engeland aan te vallen. En we varen op de Aepa rivier tot Oudenburg. De Aepa die zijn naam zal geven aan Ieper.Ga mee in dit boeiend verhaal. -57 tot 1000
Vlaenderen het land van Buck In de leeggelopen kuststreek nestelen Saksische en Frankische bevolkingsgroepen zich in Het Land van Buck. Buck is de oorspronkelijke benaming voor Vlaenderen.. De Frankische stamhoofden nemen het roer over van de Romeinen. Leer meer over de landheren van Buck en de eerste Vlaamse forestiers. 405-751
Het Ontstaan van Pupurningahem De Frank Pupurn gaat zich vestigen in het land van Falander. We wandelen door de bossen van Vlamertingahem via de Fleterna naar Pupurningahem. We brengen het verhaal van een zekere Bertinus van Luxeuil die bepalend wordt voor de geschiedenis van Poperinge. De Heren van Poperinge komen uit Sithiu, het latere St.-Omer. zesde eeuw
De Kleinzonen van Clovis Wanneer Chlotarius, de zoon van Clovis sterft in het jaar 561 wordt zijn grote Frankenrijk verdeeld onder zijn 4 zonen Charibert, Gontran, Sigebert en Chilperik. Chilperik krijgt de regio tussen de Somme en Zeeuws-Vlaanderen als erfdeel en wordt hierdoor onder andere de koning van het prille Vlaanderen. De twee schoondochters Brunhilde en Fredegonde zullen gaandeweg op de voorgrond treden en ervoor zorgen dat de strijd om de macht een treurspel van bloedvergieten wordt. 560-610
De Raadselachtige Origines van Ipra Alphonse Vandenpeereboom vertelt in zijn derde Ypriana boek over de origines van Ipra. Waar ergens ligt de grens tussen sage, verhalen en realiteit? Leer meer over Hyperborus, Ariopanus. Over de Saksen en de Chatten. Bestond Ipra in de eeuwen voor de komst vande Romeinen? -1000 tot 1000
Jaerboucken der Stad Yper Naemloos Handschrift wierd my, Edmond Devos, ten geschenke gegeven door Eerw. Heer Emiel Van de Walle, Pastoor te Ramscapelle (Dekeny Brugge) Tjaar O.H. 1904. -500 tot het jaar 0
De Jaerboucke van Iper Een onbekend manuscript - beland in de dekenij van Brugge en boven water gekomen in 1904 - vertelt over de eerste eeuwen van Iper. Hoe Iper tussen de invallen van de Romeinen en de tijden van de eerste graven van Vlaenderen stilaan geprangd wordt tussen Vlaenderen en de Franse honger naar grondgebied en hoe Vlaenderen naar de pijpen moet dansenvan de kerk! 0-1100
Wonderlijke Histories van Vlaanderen Marcus van Vaernewyck buigt zich in de 16de eeuw over de kronieken van de oude geschiedschrijvers. Hij sleurt ons terug naar de tijd van de Galliërs, de Germanen en de Franken. De hoofdrolspelers van die tijden zijn ongetwijfeld Clovis en Karel de Grote. En ook een klein beetje de mythische figuren Falander en Liederik. -100 tot 900
De Vlaamse Pioniers Boudewijn schaakt de dochter van de Franse koning en zet hiermee de pagus Flandrensis op de kaart. Als de Fransen Vlaanderen aan zijn wrede lot overlaten bij de inval van de Noormannen neemt zijn zoon Boudewijn II zonder slag of stoot het gebied tussen de Canche, de Noordzee en de Schelde in. Het vorstendom Vlaanderen is geboren! 811-947
De Forestiers van Vlaanderen Het bestaan van de forestiers zit vol met anachronismen en contradicties beweert kanunnik Maarten de Bast in het jaar 1813. De Brugse majoor Loys gaat enkele jaren laterop zoek naar de echte waarheid rond onze eerste graven. Samen met hem komen we tot enkele verbazingwekkendevaststellingen over Vlaanderen, Brugge en Boudewijn met de Ijzeren Arm. 621-900
De Groei van de eerste Vlaamse steden Sint-Omer, Arras, Douai, Rijsel, Brugge en Gent ontpoppen zich vanaf de jaren 900 als de eerste steden van Vlaanderen. Historicus Alain Derville dompelt ons onder in de beweegredenen waarom die steden precies op die plekken in het landschap ontstaan zijn. Zijn inzichten zijn vaak verhelderend maar evengoed gedurfd, stout en brutaal!! 900-1100
Het Graafschap wordt machtig Rond 950 komt de hervorming van de Vlaamse abdijen op gang. Het zijn precies die abdijen die zorgen voorgeestelijke en materiele welstand in Vlaanderen. De graven Arnulf en Boudewijn IV en V kijken naar de oostelijke kant van de Schelde om Vlaanderen uit te breiden. En dat leidt tot grote spanningen met de Duitse keizers. 947-1067
De Smeltkroes van Morinië De Duinkerkse historicus Victor Derode schrijft in 1865 een studie over de inwoners van Morinië, de voormalige Westhoek. Zijn werk is een openbaring om te beseffen wie eigenlijk onze voorvaderen waren. De Fir Bolgs, onze Ierse wortels en de Flaemingen blijken notabene uit Jutland te komen, waar ze trouwens nog veel Vlaamse sporen hebben achtergelaten. -3000 tot 980
De Roots van Zonnebeke De beboste heuvels van Zonnebeke beschermen onze voorouders voor het water. Na de doortocht van de Romeinen komen de Franken aan zet. De oevers van de Halnebeek worden stilaan het centrum van de heerlijkheid van de clan van Rolleghem. Ze profiteren van de Godsvrede om het kapittel van Zonnebeke te stichten en hun macht te officialiseren. -10000 tot 1200
De Oude Dagboeken van Veurne-Ambacht De oudste dagboeken van het door de noordzee overspoelde land bij Veurne.. De Menapiërs leveren er harde strijd tegen de Romeinen. De Burg staat centraal bij de eerste Franken en de terreur van de Noormannen. De eerste Vlaamse vorsten leven in Veurne en dat veroorzaakt een hevige burgeroorlog tussen de Blauvoetijners en de Ysengrimmers. voor 1280
De Rubrum Files 1102-1215 Eusèbe Feys en Aloïs Nelis zijn twee schrijvers die in 1880 de cartulaires de la prévôté de Saint-Martin à Ypres in handen krijgen en die ze vertalen in een verfrissend Franse taal. Dit is het herwerkt verhaal van de geestelijken in Ieper en omstreken tussen de jaren 1102 en 1215. 1102-1215
De Moord op Karel de Goede Karel de Goede brengt wet, orde en rechtvaardigheid in onze streek. Hij komt op voor de behoeftigen en dat is niet naar de zin van rijke notabelen die in het St.-Maertensklooster van Iper de moord op de graaf beramen. De moord in 1127 betekent het begin van een lange strijd voor zijn opvolging. 1100-1199
Drama in Sint-Donaas Kort na de moord op graaf Karel de Goede schrijft zijn secretaris Galbert het uitgebreide verslag van de gebeurtenissen van die dagen op papier. Anno 2014 worden zijn teksten vertaald in een eigentijdse tekst die ons onweerstaanbaar meesleurt naar het verre verleden van Vlaanderen zowat 900 jaar geleden. 1127
De Tempeliers in de Westhoek Godfried van Sint-Omaars, eigenaar van veel eigendommen in de Westhoek, staat in 1128 aan de wieg van de orde van de tempeliers. Vooral graaf Dirk van den Elzas springt op de kar van de religieuze ridderorde die al snel een dominante faktor wordt in de Europese geschiedenis! tot paus Clemens en de Franse koning in 1314 een einde maken aan het bestaan van die illustere orde. 1128-1314
De Afrekening Na de lafhartige moord op graaf Karel de Goede, komt de reactie in Vlaanderen stilaan op gang. De Franse koning en de lokale edelen belegeren de Brugse Burg waar de aanslagplegers zich schuil houden. Bijna twee maanden lang blijven de partijen oog in oog staan met elkaar, maar dan volgt een zelden geziene afrekening. 1127
De Komst van Graaf Dirk Willem Clito, de sterke man van Normandië is na de dood van Karel de Goede nu graaf van Vlaanderen geworden. Aanvankelijk met de goedkeuring van de lokale adel en het volk. Gaandeweg echter ontpopt de nieuwe graaf zich als een genadeloze man die niemand ontziet. Tot er een nieuwe kandidaat-graaf op de proppen komt.... 1128
Poperinge in de Vroege Middeleeuwen Onder impuls van de grote beschermheer, de machtige abt van Sint-Bertijns te St.-Omer, evolueert de bescheiden Frankische villa Pupurningahem tot de agglomeratie Poperinghem die nog voor het einde van de 13de eeuw 10.000 zielen kent. De proost van Sint-Bertijns en de heren van Reninghelst kleuren de eerste eeuwen van het jonge Poperinghem. voor 1300
De Tweede Ijpersche Cronicke Anno 478 geschiedt de tweede stichting van de stad Ipre door Childerik. Tussen 880 en 902 blijft de stad desolaat en vernield achter tot dat Boudewijn de Caluwe de stad opnieuw opbouwt en versterkt. Ieper staat nu klaar voor zijn opmars tot één van de belangrijkste Vlaamse steden. 0-1200
De Stichting van de Ieperse Parochies De kerstening van de Westhoekbevolking blijft niet zonder gevolgen. Stilaan worden de toen eeuwenoude leefgemeenschappen in de gordel rond Ieper en in Ieper zelf. omgevormd naar parochies (kerspelen). De proosdij van Sint-Maarten zwaait er de scepter maar staat wel onder scherp toezicht van de pausen de bisschop van Terwaan. 500-1300
De Rubrum Files 1215-1255 De geestelijken van Sint-Maartens krijgen het niet onder de markt met het uit zijn voegen barstende Ieper van de jaren 1200. De strijd tussen geestelijken en schepenen gaat over onderwijs, taksen, jurisdictie en vooral over macht. De uitspattingen van de clerus zijn navenant en ergerlijk. En ook het bisdom Terwaan deelt in de malaise. 1215-1255
De 3de Ipersche Cronicke De derde Cronicke van Iper beschrijft de lotgevallen van de Ieperlingen maar toont evenzeer de bijzonder lotgevallen van beenhouwers kosters, diensmeisjes. Dubbele huwelijken, tegenslagen. De opkomst van de vele kloosters binnen de stad van het bruisende Ieper dat in die tijd wel 200.000 inwoners telt! 1200-1300
De Rubrum Files 1255-1285 Terwijl de kanunniken van Sint-Maarten zich jaren bezig houden met de heropbouw van de vernielde kerk van Sint-Maarten, beleeft Ieper tussen 1255 en 1285 zowat de meeste bloeiende periode uit zijn bestaan. De verzorgingscentra, kloosters en Godshuizen schieten als paddestoelen uit de grond. En de proosdij pikt overal de nodige graantjes mee! 1255-1285
Het Klimaat in de Middeleeuwen Hoe vergaat het onze mensen in de vroege middeleeuwen als we spreken over het klimaat? Barre levensomstandigheden. Vreemde steerststerren aan de hemel. Ratten, sprinkhanen, ziektes. De pest of het Heilig Vuur. Een handgeschreven manuscript van Kortrijkzaan Jacques Goethals brengt inzicht hoe fel het regende, sneeuwde en vroor 1000 jaar geleden! voor 1275
De Jonge Jaren van Dixmude Dicasmutha aan de Ics en de Ijzer wordt stilaan een belangrijke nederzetting aan de zee. De heer Arnulf de Bevere van het Angelsaksische Old Sarum wordt de baanderheer in Dixmude en bouwt er een burcht die de start betekent van de nieuwe stad. Het geslacht de Bevere zal honderden jaren aan het bestuur blijven in Dixmude! voor 1297
De Kokerulle Met het jaar 1280 in zicht zijn er grote spanningen ontstaan in het bloeiende Ieper. De machtige lobby van de Hanzehandelaars en hun vrienden-schepenen zorgen voor een stevig monopolie waardoor de textielfabrikanten, ambachten en arbeiders niets in de pap te brokken hebben. Onverwachte hulp uit buurstad Poperinge doet de potjes in oktober 1280 overlopen. 1280
De Bouw van de Lakenhalle In het jaar 1200 beginnen de rijke Ieperlingen met de bouw van een prestigieus handelscentrum. De lakenhalle en het Belfort gooien meteen hoge ogen doorheen heel Europa. Na zijn afwerking in 1304 wordt de halle de thuis van de schepenkamer, de schatkamer en vooral van de commercialisatie van de vermaarde Ieperse textielprodukten in de middeleeuwen. 1200-1304
De dramatische 13de eeuw van Nieuwpoort De jaren 1213 en 1236 zijn beide rampzalig voor Nieuwpoort. De vissersstad betaalt cash de rekeningen voor de houding van hun burggraaf en de moord op de priesters van Sint-Walburga. Dank zij de goodwill van gravin Margaretha komt Nieuwpoort er opnieuw bovenop. De grote havenwerken van 1280 vormen uiteindelijk een succesvol sluitstuk. 1213-1299
De Eerste Graven van Vlaanderen Eerst zijn het de forestiers die orde en reglement brengen in het uitgebreide Brugse Vrije. Later krijgen een reeks van graven de heerschappij over Vlaanderen. Een labiele periode getekend door vooral de Fransen die aanspraak maken op onze regio. Maar Vlaanderen weert zich als een Vlaamse leeuw in een doosje! 622-1300
Onrust in Vlaanderen De Dampierres komen aan de macht in Vlaanderen als Willem in 1223 trouwt met gravin Margaretha. Hun zoon Gwijde van Dampierre en kleinzoon Robrecht van Bethune komen in de loop van de 13de eeuw in conflict met de welvarende Vlaamse steden maar vooral met de Franse leenheer die hun streven naar een onafhankelijk Pagus Flandrensis op geraffineerde manier bestrijdt. 1214-1297
Oorlog met Frankrijk De Fransen vallen Vlaanderen binnen en grijpen de macht. Het verbitterde en vernederde Vlaamse volk gaat langzaamaan de de rangen sluiten en vechten voor elke morzel grond. Dat leidt uiteindelijk tot een clash ter hoogte van Kortrijk: de Guldensporenslag van 11 juli 1302!! 1297-1302
De Dampierres Na de Vlaamse overwinning op de Fransen heerst even euforie bij de Vlamingen. Het komt echter al vlug tot nieuwe oorlogen tegen de Fransen. Een lepe Filips de Schone speelt met een solo-slim de Dampierres met lege handen terug naar een ontredderd en verbitterd Vlaanderen. 1302-1322
De Moord op de Ieperse Schepenen Nadat 600 gewone Ieperlingen sneuvelen tegen de Fransen wordt de sfeer grimmig en bits in het middeleeuwse Ieper. Zeven maand duurt het nog en dan op 29 november barst de bom. Negen schepenen worden door een woedende meute aangevallen en vermoord. Archivaris Lambin gaat op zoek naar daders en slachtoffers van de dodende raid! 1303
Het Ieperse Strafrecht De schepenen en de baljuw vormen samen de middeleeuwse rechtbank van Iepe. Hun macht is indrukwekkend. Elk jaar wordt de nieuwe schepenbank herkozen. De procedure om de betichten op te sporen en te berechten is al vrij verfijnd. Het is in elk geval geen lachertje om veroordeeld te worden. 14de eeuw
De 14de Eeuw van Nieuwpoort De nasleep van Groeninge laat sporen na in het bruisende Nieuwpoort. De slag op de Kasselberg in 1328 zorgt er voor dat zowat een derde van de huizen het moet stellen zonder mannelijk gezinshoofd. De mensen beleven een periode vol miserie, taksen en zorgen om een dichtslibbende haven. En dan nog de graaf die hun Engelse handelspartners blijft pesten. 14de eeuw
Jaarboeken van Ieper 1301-1322 De Ieperse jaarboeken tussen 1301 en 1322 baseren zich op oude handschriften en vertellen het verhaal van die tijd vanuit het perspectief van de Ieperse poorters begin van de jaren 1300. Misschien niet altijd even betrouwbaar, maar toch krijgen we verrassende inzichten in onze lokale historie, los van de geschiedenisboeken lezen we boeiende getuigenissen. 1301-1322
De Kerels van Zannekin Het valt niet te verwonderen dat het fiere kustvolk de zijde kiest van een zekere Nikolaas Zannekin. Zeker als de mensen meer en meer gaan vaststellen hoe ze gerold worden door hun gravengeslacht dat Frans denkt en pootjes geeft aan hun Franse koning. De adel en de patriciërs pluimen het gemeen en de ambachtslieden. De revolutie in Vlaanderen is niet meer veraf. 1322-1325
De Clash op de Casselberg Na de dood van de zwakke Karel de Schone komt er een nieuwe sterke man aan de macht in Frankrijk. Filips van Valois profileert zich binnen de kortste tijd tot een krachtige leider. Hij stelt zich erg radicaal op tegen de vrijgevochten Vlamingen van Nikolaas Zannekin en Willem de Deken. De Vlamingen zijn geen partij voor het Franse leger en worden te Cassel in de pan gehakt. 1325-1328
Terreur in Veurne 1815. Archivaris Edmond Ronse komt in het bezit van de oude handschriften van Pauwel Heinderycx. Die werden geschreven rond 1660-1670. De jaerboeken van Veurne en Veurnambacht verschijnen uiteindelijk op 100 exemplaren in 1853. Het wrange verhaal van ongehoorde miserie en terreur tussen 1290 en 1334. 1290-1334
Robert van 't Westkwartier Robrecht van Kassel is de zoon van de Vlaamse graaf Robrecht van Bethune. Zijn levensloop loopt een flink stuk parallel met de Vlaamse ontvoogdingsstrijd voor en na de Guldensporenslag. Hij kiest aanvankelijk de Vlaamse zijde, maar blijkt onbetrouwbaar tot en met. Vooral het verbranden van zijn geboortegrond in Kassel laat in 1328 diepe sporen na. 1275-1331
De Wullewerkers van de Westhoek De vraag naar goedkope lakens is weggevallen in Europa. Ieper schakelt over naar exclusief en ambachtelijk vervaardigd textiel. Buursteden Langemark en Poperinge zitten met hetzelfde probleem maar gebruiken machinale middelen om te concurreren met hun buren. Het komt tot een reeks van hevige conflicten tussen de machtige Ieperlingen en de rest van de Westhoek. 1325-1348
Leven & Dood van Jacoppe Artevelde 1322-1341 Vlaanderen wordt het grote slachtoffer van de oorlog tussen Frankrijk en Engeland. Het Engelse wolembargo zorgt voor schrijnende taferelen in Vlaanderen. Onze graaf Lodewijk staat machteloos. Maar plots staat daar een Gentse burger op. Het is Jacoppe Artevelde die binnen de de kortste tijd de grote en bezielende leider wordt van zowat heel Vlaanderen. 1322-1341
Leven & Dood van Jacoppe Artevelde 1341-1345 De wol is teruggekomen in Vlaanderen maar nu blijft het graan achter. Honger en onrust zijn het onmiddellijk gevolg. De Engelsen doen wat ze kunnen maar Jacoppe krijgt het moeilijk. Vooral in het eigen Gent krijgt hij af te rekenen met de radicale linkervleugel van de wevers die uiteindelijk zelf gaan zorgen voor de brutale moord op hun illustere leider. 1341-1345
De Burgers van Kales In haar boek uit 1890 -Les Bourgeois de Calais - omschrijft Henriette Guizot de Witt de gebeurtenissen in Kales tijdens de periode 1328-1347. We komen meer te weten over de aanleiding en het begin van de honderdjarige oorlog tussen Engeland en Frankrijk. We lezen hoe de burgers van Kales in die dagen aankijken tegen de Vlamingen van Jacob van Artevelde. 1328-1347
Het Beleg van Kales De Engelsen staan aan de poorten van Kales. In plaats van te vechten, wordt er net naast de stad een nieuwe stad gebouwd: Villeneuve-la-Hardie. De burgers van Kales worden gedurende 11 maanden zonder voedsel gezet. Nadat een Franse interventie op een sisser afloopt moeten 6 notabelen blootsvoets en in onderkleren de toorn van de Engelse koning ondergaan. 1346-1347
Chronyke van Cortryk 1289-1382 De 75 handgeschreven boekjes van Kortrijkzaan Jacques Goethals-Vercruysse zijn als Goddelijke manna voor onze lokale geschiedenis. Ze werden geschreven in de tijd dat België nog tot Nederland behoorde.We nemen u mee naar de periode 1289-1382 waar we kennismaken met het klimaat en de levensomstandigheden van West-Vlaanderen in de 14de eeuw. 1289-1382
De Ieperse Handvesten Tijdrekenkundigelijst van onuitgegevene Handvesten, open Brieven en andere Bescheeden , rustende onder de Archiven der Stad Ypre, Westvlaenderen, en die belangryk zijn voor de plaatselijke Geschiedenis van de verscheidene andere Steden van het Ryk. 1101-1369
Jaarboeken van Ieper 1324-1380 Dit keer handelen de Ieperse jaarboeken over de periode tussen 1324 en 1328. Het bloeiende Vlaanderen verandert stilaan in een onderling verscheurd land. Daar is de grote oorlog tussen Frankrijk en Engeland zeker schuldig aan. Vooral nu die van Gent de kant kiezen voor de Engelsen en die van Ieper de band met Frankrijk moeilijk kunnen doorknippen. 1324-1380
Het Beleg van Ieper - proloog - De vijandschap tussen Frankrijk en Engeland zorgt voor economische kopzorgen in Vlaanderen. Filip van Artevelde treedt in het verzet tegen zijn graaf en krijgt de Vlaamse steden achter zich. Partner Engeland laat hem echter in de steek. De Franse overmacht in Westrozebeke is te groot waardoor Ieper zich wel verplicht ziet om voor de kant van de graaf te kiezen. 1379-1383
Het Beleg van Ieper De Engelsen onder leiding van bisschop Spencer zijn op gewelddadige manier Vlaanderen binnen gevallen en zijn nu op weg naar Ieper dat noodgedwongen een bondgenoot is van de graaf en de Fransen. Zowat de hele zomer belegeren de Engelsen en hun Gentse partners de zwaar verdedigde stad. 15.000 Ieperlingen krijgen het zwaar te verduren. Hoe zal dit beleg aflopen? 1383
Het Beleg van Ieper - epiloog - De euforie van de overwinning bij de Ieperlingen duurt maar korte tijd. De aangerichte schade is aanzienlijk. De buitengebieden liggen in puin. De textielhandelaars zijn hun klanten kwijt en zitten met hun gat vol schulden. De aanvoer van de Engelse wol mogen ze hier nu definitief op hun buik schrijven. Ook graaf Lodewijk en bisschop Spencer likken hun wonden. 1383-1384
De Gentse jaren van Veurnambacht Pauwel Heinderycx omschrijft in zijn jaerboeken van Veurne en Veurnambacht de beroerde tijden in en om zijn thuisstad tijdens de honderdjarige oorlog tussen Frankrijk en Engeland. De grensstreek rond Veurne ondergaat de moordende gebeurtenissen en krijgt daarbij te maken met de anti-graafsgezinde Gentenaars van onder andere Jacob van Artevelde. (periode 1335-1385) 1335-1385
Het Debacle van Westrozebeke Filips van Artevelde en zijn Gentenaars plegen een staatsgreep en nemen de macht over Vlaanderen. Dat laten de Fransen niet zomaar gebeuren. Via de Leie bij Komen komen ze plunderend het land binnen. Het komt tot een dramatische veldslag aan de mistige Goudberg van Westrozebeke. De Franse revanche voor de verloren slag van Kortrijk 1302 is een feit. 1382
De Vierde Ipersche Cronicke Met de vierde Ipersche Cronicke worden de gebeurtenissen van de 14de eeuw vanuit lokaal perspectief naverteld. De deelname van de Ieperlingen aan de Guldensporenslag en de stichting van de gilde van Sebastiaen. De miraculeuze hulp van Maria van Thuyne tijdens het fameuze beleg in 1383 en het zware scheepsongeval aan de Leet komen ter sprake. 1301-1399
Abdij in de Branding De Sint-Maartensproosdij is in de 14de eeuw niet langer incontournable en moet hard werken om zijn deel van de Ieperse koek te vrijwaren. De hele eeuw door worden de kanunniken geconfronteerd met geweld, revolutie en oorlog. De schade die de geestelijken oplopen tijdens het beleg van Ieper van 1383 is haast niet te overzien. 1286-1399
De Woeste Wevers Archivaris Jean-Jacques Lambin ontdekt de handgeschreven kronieken van een zekere Olivier van Dixmude en besluit om er de Merkwaerdige Gebeurtenissen in Vlaenderen tussen 1377 en 1443 aan te wijden. Westhoek.net buigt zich over de periode tussen 1377 en 1400 waarbij de Gentse wevers zwaar inzetten op de revolutie maar uiteindelijk het onderspit delven. 1377-1400
Graaf Jan zonder Vrees In 1405 wordt Jan zonder Vrees de nieuwe graaf in Vlaanderen. In tegenstelling tot zijn voorgangers is de hertog van Bourgondië een man van niveau. Hij krijgt af te rekenen met de eisen van zijn goede steden, maar hij slaat er zich met veel diplomatie doorheen en hij vergeet daarbij zeker niet op tafel te bonken als dat nodig blijkt. 1404-1410
De Franse strijd van hertog Jan We gaan terug naar de periode tussen 1410 en 1419 waar hertog Jan, de graaf van Vlaanderen, af te rekenen krijgt met de clan van de Armagnacs en met de Engelsen die hevig strijd leveren voor de macht in Frankrijk. We maken de periode mee vanuit het perspectief van de Ieperse kronieken van Olivier van Dixmude en de Vlamingen van Brugge en van Gent. 1410-1419
De Schone Histories van Brugge en Ieper De Brugse en de Ieperse jaarboeken en kronieken hebben het uitgebreid over het verloop van de 15de eeuw in hun respectieve steden en buitengebieden. De combinatie en het samensmelten van beide kronieken zorgt voor een verrassende inkijk in het leven van de Vlamingen tussen 1384 en 1419. We trekken met interesse naar het West-Vlaanderen van 600 jaar geleden. 1384-1419
Rebellie in Cassel De 52 locaties van Cassel-Ambacht kreunen onder de extreme strengheid van hun baljuw Colard van de Clyte. De Casselnaars vertikken het om de wetten en de de Bourgondische maniertjes van hun graaf zo maar te ondergaan. In 1427 begint een burgeroorlog die drie jaar zal aanslepen. Graaf Filips de Goede maakt uiteindelijk korte metten aan de rebellie. 1427-1431
Oorlog in het Westland Na de doortocht van de Engelsen in 1386 moeten de inwoners echt wat doen aan de beveiliging van hun stad. Er moeten stenen stadsmuren gebouwd worden en dat zorgt voor de nodige financiële problemen. Geen overbodige luxe, want in 1436 breekt de oorlog tussen de Fransen en Engelsen weer in volle hevigheid los. Meteen een ramp voor het Westland en de Ijzerstreek. 1386-1436
Kronyk van Vlaenderen In 1839 vinden ze dat de geschiedenis van Vlaanderen te veel geschreven wordt vanuit Franse ooghoek. En zie; daar duiken authentieke handschriften uit de 15de eeuw op die op een verrassend gedetailleerde manier de gebeurtenissen in het West-Vlaanderen van die dagen tot leven brengen. Vooral wat er gebeurt tussen Brugge en Sluis fascineert uitermate! 1384-1436
Moord op de Burgemeester Een aantal Brugse ambachtslieden wordt opgestookt door een zekere Geertruide De Scheuteleere en dat leidt in 1437 tot de moord op haar schoonbroer, burgemeester Maurits van Varsenare. Hertog Filips de Goede wil op sinksenwoensdag de orde in Brugge herstellen, maar mag blij zijn dat hij er heelhuids weg geraakt. De lijdensweg van Brugge is begonnen. 1437-1438
Het Klooster van Hemelsdale Priester-pater Odiel Desideratus Slembrouck trekt in 1948 op zoektocht naar het vrouwenklooster Hemelsdale dat ooit actief was in zijn geboortedorp Werken. Hij schetst het harde en devote leven van de meisjes en komt zo achtereenvolgens terecht in Esen, Zillebeke en natuurlijk in Werken. 1237-1537
De Kroniek van Filips de Goede Na de gruwelijke moord op zijn vader Jan zonder Vrees, komt Filips de Goede aan het roer in Vlaanderen. We beleven zijn bestuursperiode vanuit de Brugse en Ieperse ogen van die dagen. Bizarre lokale gebeurtenissen wisselen af met rebellie in Brugge en in Gent. De prins van Bourgondië aarzelt niet om meedogenloos op te treden en de orde te herstellen. 1419-1467
Beroering in Ieper Isodore Diegerick ontdekt een handschrift van schepen Pieter van de Letewe. Een manuscript uit 1477. Van de Letewe omschrijft de putsch die de Ieperlingen plegen op het stadsbestuur tijdens het voorjaar van 1477. De ambachtslieden en het gemeen laten niet langer met zich sollen en zetten de Ieperse wetgeving zonder verpinken weer naar hun hand. 1477
Het Huwelijk van Maximiliaan Maria van Bourgondië is 19 wanneer haar vader Karel de Stoute sneuvelt in de buurt van Nancy. Meteen staat ze alleen aan het hoofd van Vlaanderen. Gaandeweg slaat de haatstemming bij het volk tegenover het Bourgondische stamhuis over in een gemeende sympathie voor de jonge hertogin. Haar huwelijk met Maximiliaan zorgt voor hét society-gebeuren van 1477. 1477-1482
De Memoires van Jan van Dadizele Jan van Veerdeghem is de heer van Dadizele tussen 1432 en 1481. Na zijn opleiding gaat hij werken aan het hof van de hertog van Bourgondië, de graaf van Vlaanderen. Later staat hij aan de zijde van gravin Maria van Bourgondië en zo schopt hij het uiteindelijk tot kanselier en opperbaljuw van Vlaanderen. Tot hij in 1481 na een aanslag om het leven komt. 1432-1481
Berichten uit Kortrijk Het jaarboek van Kortrijk, van 1814, op basis van de handschriften van Jacques Goethals-Vercruysse, stuurt me naar de 15de eeuw. De getuigenissen over extreme weersomstandigheden en menselijke ellende wisselen af met het oorlogsrelaas van een strijd die zich afspeelt tussen de Gentenaars en de koning van Frankrijk. Met Kortrijk geprangd tussen beide partijen. 15de eeuw
50 jaar Oorlog en Vrede in Veurne Tussen1436 en 1486 is de oorlog nooit veraf voor de Veurnenaars. De Fransen blijven maar dreigen in de Westhoek terwijl de Bruggelingen in het verzet komen tegen de hertog. Met de komst van Maximiliaan van Oostenrijk keren de kansen voor Vlaanderen en valt de oorlog eindelijk stil aan de Vlaamse grenzen. Er komt tijdelijk wat rust in de Westhoek. 1436-1486
Gijzeling in Brugge Na de onverwachte dood van Maria van Bourgondië komt de Duitser Maximiliaan aan het hoofd van Vlaanderen. Als regent tot zijn zoon Filips de Schone volwassen zal zijn. Dat is zeer tegen de zin van Brugge en vooral Gent. Het leidt tot een nooit gezien gijzeling van koning Maximiliaan in het opstandige Brugge en een nooit geziene verscheurdheid in het land. 1488
De Belegering van Nieuwpoort Na een flinke misrekening in 1383, nemen de Nieuwpoortnaars hun voorzorgen. Tijdens de jaren 1400 bouwen ze geduldig verder aan stevige muren rond hun stad. Dat blijkt geen overbodige luxe als de opstand uitbreekt in Vlaanderen en Nieuwpoort door de Fransen en de Bruggelingen in de tang wordt genomen. 1383-1489
De Oude Geschriften van Poperinge Historicus J.J. Altmeyer snuistert rond 1835 in de oudste archieven van de stad Poperinge. Tijdens zijn vakantie schrijft hij een boeiend verhaal over de vaak dramatische geschiedenis van de stad. De teleurgang van de lakennijverheid in combinatie met het godsdienstgeweld van de 16de eeuw sleuren de eeuwenoude Westhoekstad tot op het randje van de afgrond. 668-1697
De Verloren Vrede Maximiliaan belooft aan de Vlamingen dat hij geen revanche zal zoeken voor zijn gevangenschap in Brugge. Niets is minder waar. Onder druk van zijn vader, de Duitse keizer, volgt een genadeloze repressie. Vooral zijn voormalige rechterhand Filips van Kleef zorgt voor hardnekkige tegenstand in een hartverscheurende oorlog die uiteindelijk jaren zal aanslepen. 1488-1492
De Kronieken van Diksmuide Aan het begin van de jaren 1400 voelt de bevolking zich allesbehalve veilig in hun stad Diksmuide. Daar brengen nieuwe vestingen en stenen poorten verandering in. Weten de Diksmuidenaars toen al veel dat hun versterkte stad goed van pas zal komen voor de Duitse soldaten van Maximiliaan van Oostenrijk. Zo wordt het plots Diksmuide tegen de rest van Vlaanderen. 1297-1494
Johanna en Filips in de Storm Maximiliaan van Oostenrijk en de Spaanse koning Ferdinand regelen een dubbel huwelijk tussen hun kinderen. Johanna van Castilië trouwt zo met onze hertog Filips de Schone. De Spanjaarden komen naar Vlaanderen. Het huwelijk van Johanna en Filips zwalpt door hevige stormen. Johanna wordt stilaan waanzinnig en Filips bekoopt de Spaanse alliantie met zijn leven. 1490-1505
De Kronieken van Gerard De Feu (1383-1499) In het Iepers stadsarchief maak ik kennis met de handgeschreven teksten van Ieperling Gerard De Feu. Geschreven in 1679. De man loodst me op zijn beurt door de kronieken van zijn illustere voorgangers. In deze episode gidst De Feu ons door Ieper en Vlaanderen tussen het fameuze beleg van 1383 en het aanbreken van het magische jaar 1500. 1383-1499
De Rechtbank in het Oude Vlaanderen Gewezen rechter Joseph Cannaert schrijft in 1835 een boek over de rechtspraak die gehanteerd werd in het Vlaanderen van vroeger. Ik volg hem in zijn verhaal vol geweld, onmenselijke terreur en willekeur. Wat de mensen vroeger moesten ondergaan aan pijnigingen grenst aan het ongelooflijke. IS en Guantanamo kunnen er een punt aan zuigen. 1200-1600
De jeugd van keizer Karel Ik ga op zoek naar de jeugd van de Vlaamse prins die het schopt tot een van de grootste wereldleiders uit onze geschiedenis. Op 24 februari 1500 wordt Karel van Oostenrijk geboren in het kleinste kamertje van het Gentse Prinsenhof. Vanaf 1515 gaat het steil bergop met de carrière van de prins. 1500-1520
Vogelvrij Zowat 500 jaar geleden gaat priester Maarten Luther in het verzet tegen de aftroggelarij en het systeem van de aflaten van de toenmalige katholieke kerk. Zijn protest wordt aanvankelijk door de paus weggehoond, maar daar komt verandering in als miljoenen arme stakkers van zowat heel West-Europa beginnen in te zien hoe erg ze beduveld werden door de kliek van Rome. Luther zelf wordt vogelvrij verklaard. Ik sta aan de vooravond van eeuwen gevuld met katholieke repressie. 1515-1521
De kroniek van keizer Karel De jonge keizer Karel van Oostenrijk weet in 1520 nog niet wat hem allemaal te wachten staat. Ik stap rond die periode in zijn leven en beleef de gebeurtenissen van op de eerste rij. Zijn bestaan is een armetierige aaneenschakeling van reizen, oorlogen en geweld. Een krampachtige zoektocht naar de macht over Europa die uiteindelijk veel te groot blijkt voor deze één man. 1520-1558
Dagboek uit Ieper Ik ga op zoek naar de beklijvende levensomstandigheden in het Ieperse tussen 1485 en 1558. Een verhaal van winters en zomers buiten hun normale doen. Pest, ja vooral de pest. Een keizer die voortdurend oorlog wil voeren met buur Frankrijk vraagt de schamele inwoners dan nog om financiële hulp. Iets wat in het Ieper van de 16de eeuw erg moeilijk valt. De concurrentie van Nieuwkerke, Wulvergem en Poperinge slaat diepe bressen in de successtory van Ieper. 1485-1558
De vissers van Nieuwpoort & Duinkerke In de Westhoek beleven de Vlaamse havensteden van Nieuwpoort en Duinkerke het leven van keizer Karel op een heel verschillende manier. Nieuwpoort houdt het relatief veilig terwijl het dertig km verderop gelegen Duinkerke in 1558 met de grond gelijk maakt als de Fransen er lelijk huis houden. Nieuwpoort toont zich erg solidair. 1485-1558
Vreugdevuren in Veurne Het leven tussen 1486 en 1558 in Veurne en in Veurne-Ambacht wordt gekruid door een afwisseling van oorlog en vrede, een mix van ellende en vreugde. De Fransen haten de komst van de Duitsers naar de Nederlanden en zaaien er grote verdeeldheid. De mensen van de Veurne blijven Maximiliaan en zijn kleinzoon keizer Karel door dik en dun steunen. Iets wat niet overal het geval is in maritiem Vlaanderen. Uiteindelijk vecht iedereen tegen iedereen. 1485-1558
De Chronike van Elverdinghe Elverdingenaar Jacob Pladijs, alias Jacobus Espinoy, noteert de gebeurtenssen die de Westhoek teisteren tussen 1555 en 1579. De natuur wil niet mee. Regen, wind en vorst zorgen voor barslechte oogsten en dramatische hongersnood. Veel erger nog is het protest dat ontstaat tegen het katholiek geloof. De aanvankelijk onschuldige sermoenen eindigen in brutale moorden en eindeloze vernielingen in zowat de hele streek. De Westhoek staat in brand. 1555-1579
Het verdriet van Poperinge In 1898 schrijft de Poperingse onderpastoor Juliaan Opdedrinck de geschiedenis neer van de godsdienstrebellie in en rond zijn stad. In 1562 worden de eerste sermoenen van de 'ketters' met ijzeren hand aangepakt. Kerk en staat vinden het nodig om eenvoudige stakkers die zich afzetten tegen het katholiek geloof op wrede manier te lynchen. Deze repressie zorgt achteraf voor een gewelddadige kettingreactie en stort de Westhoek in een uitzichtloze burgeroorlog. Poperinge zal die amper overleven. 1562-1599
De paternosterknechten Filips II, de rooms-katholieke zoon van keizer Karel weigert begrip op te brengen voor de calvinisten en de protestanten hier te lande. Ketters zijn het. Hij grijpt in, zeer tegen de zin van de Vlaamse autoriteiten. De Spaanse hertog Alva pakt de predikers en de aanhangers van het nieuw geloof meedogenloos aan. Zijn bloedig revanchisme zorgt voor een hevige reactie van vooral Willem van Oranje. Vanuit Nederland keert hij de rollen helemaal om en maken de calvinisten zich baas van de grote Vlaamse steden. De Gentse republiek doet er nog een flinke schep geweld bovenop en nestelt zich netjes in zijn buurstad Brugge. En dat zullen de duizenden geestelijken wel geweten hebben. 1566-1579
De valstrik van Oranje Tussen 1579 en 1583 heerst er verwarring in Vlaanderen. De meerderheid van de bevolking is katholiek maar moet in de steden Brugge, Gent en Antwerpen toch het bestuur ondergaan van medestanders van Willem van Oranje uit het calvinistische noorden van de Nederlanden. Oranje ziet Vlaanderen vooral als een buffer tegen de Spanjaarden en presenteert het op een dienblad aan de Fransen. Een verraderlijke zet. Ondertussen rukken de katholieken op vanuit het zuiden. De Hugenoten, de malcontenten en de koningsgezinden nemen ons land helemaal in de tang. De chaos is niet in te schatten. 1579-1583
Drama in Vlaanderen De machtspositie van de calvinisten in Brugge, Gent en Antwerpen brokkelt af terwijl de Spanjaarden van Alexander Farnese Vlaanderen binnenrukken vanuit de Westhoek. Nadat Ieper zich in 1584 gewonnen geeft gaan de andere steden één voor één weer voor de bijl. De katholieken hebben gewonnen. De andersgelovigen vluchten naar Oostende en Sluis waar ze tussen 1585 en 1600 zorgen voor een onvervalste guerrilla-oorlog in Vlaanderen. Het bloedvergieten lijkt maar niet op te houden. 1583-1600
Dagboek van Augustijn (1562-1572) Ieperling Augustijn Van Hernighem is vanop de eerste rij getuige van de godsdienstperikelen die de Westhoek vanaf 1562 op hun kop zetten. Zijn dagboek is een aaneenschakeling van drama en vergelding. Ik kruip in de huid van Augustijn en transformeer zijn originele teksten tot een eigentijdse tekst. Het lijkt er op dat de lezer zelf onderdeel gaat uitmaken van de dramatische geschiedenissen uit de 16de eeuw. 1562-1572